- yüzyılda bağımsızlık sadece sınırları korumakla değil, veriyi korumakla mümkündür. HDH Dijital Vizyonu; vatandaşın verisinin sahibi olduğu, yapay zekanın etik kurallarla denetlendiği ve Türkiye’nin dijital egemenliğinin sağlandığı ileri bir teknoloji hamlesidir.
İşte dijital çağın gereklerine uygun 7 maddelik teknoloji anayasamız:
1. Veri Mülkiyeti: 21. Yüzyılın Yeni Hak Mücadelesi
Veri, yeni çağın petrolüdür ve bu kaynağın sahibi şirketler değil, bireyin kendisidir. HDH’ye göre kişisel veriler, tıpkı mülkiyet hakkı gibi vatandaşın tasarrufunda olmalıdır.
- Veri Sahibi Vatandaştır: Dijital platformlar, vatandaşın verisini kullanırken “açık rıza” almak, kullanım amacını net bildirmek ve istendiğinde veriyi iade etmek zorunda kalacaktır.
- Veri Temettüsü: Vatandaşın verisinden milyarlar kazanan platformlarla, veri sahibi arasında adil bir değer paylaşımı modeli tartışmaya açılacaktır.
2. Dijital Egemenlik ve Ulusal Veri Altyapısı
“Türkiye’nin verisi Türkiye’de kalacak.” Dijital egemenliğimiz, yabancı sunuculara emanet edilemez.
- Yerli Bulut: Kritik verilerin yurtiçinde depolanması zorunlu hale getirilecek, devlet kurumlarının ulusal bulut sistemleri kullanımı yaygınlaştırılacaktır.
- Ulusal Ajans: Yabancı teknoloji tekellerine karşı rekabet gücümüzü artırmak ve veriyi korumak için Ulusal Veri Koruma Ajansı kurulacaktır.
3. Yapay Zekâ Şeffaflığı ve Etik Denetim
Teknoloji insanlık içindir, insanı manipüle etmek için değildir.
- Algoritmik Adalet: Yapay zekâ karar alma sistemleri denetlenecek; ayrımcılık, manipülasyon ve algoritmik önyargıya karşı koruma kalkanları oluşturulacaktır.
- Açık Kaynak: Kamu kurumlarında kullanılan yapay zekâ sistemlerinin kodları şeffaf ve denetlenebilir olacaktır.
4. Dijital Vatandaşlık Hakları
İnternet, lüks değil temel bir insan hakkıdır.
- Erişim Hakkı: Hızlı ve sansürsüz internete erişim, temel bir vatandaşlık hakkı olarak anayasal güvence altına alınacaktır.
- Dijital Okuryazarlık: 7’den 70’e tüm yaş gruplarına dijital okuryazarlık eğitimi verilecek; çocuklarımız için Güvenli İnternet Standartları güçlendirilecektir.
5. Siber Güvenlik ve Ulusal Savunma
Siber saldırılar, modern çağın en büyük güvenlik tehdididir. Sınırlarımızı nasıl koruyorsak, dijital sınırlarımızı da öyle koruyacağız.
- Siber Vatan: Türkiye’nin siber savunma kapasitesi artırılacak, Ulusal Siber Savunma Komutanlığı güçlendirilecektir.
- Yerli Kalkan: Stratejik kurumların (enerji, bankacılık, sağlık) altyapısı yerli siber güvenlik yazılımlarıyla korunacaktır.
6. Dijital Ekonomi ve Girişimcilik
Türkiye’yi bir start-up cennetine dönüştüreceğiz.
- Girişimci Fonları: Start-up ekosistemi için özel dijital girişimcilik fonları kurulacak. Yapay zekâ, oyun teknolojileri ve FinTech alanlarında küresel markalar çıkarmak hedeflenecektir.
- Adil Vergi: Dijital ekonomide vergilendirme, yeniliği boğmayacak şekilde adil ve orantılı hale getirilecektir.
7. Veri Odaklı Devlet Yönetimi
Hantal bürokrasi yerine, veriye dayalı hızlı ve akıllı devlet.
- Akıllı Devlet: Karar alma süreçleri, sağlıklı veri analitiğine dayanarak modernize edilecektir. Kamu verileri; güvenli, anonim ve şeffaf bir şekilde işlenerek hizmet kalitesi artırılacaktır.